İstanbul Aile Hekimliği Derneği (İSTAHED) Bilim ve Aşı Komisyonu Üyesi Uzm. Dr. Selda Handan Karahan, toplum sağlığını ciddi şekilde tehdit eden Human Papilloma Virus (HPV) hakkında kapsamlı değerlendirmelerde bulundu. Cilt temasıyla bulaşan ve 200’den fazla virüsten oluşan HPV'nin genellikle hiçbir belirti vermediğini belirten Karahan, hayatın bir döneminde her 5 kişiden 4’ünün bu virüse yakalandığını kaydetti. Virüsün farkında olmadan kolayca bulaştığını ifade eden uzman isim, kendi kendine geçmeyen kalıcı enfeksiyonların 15-20 yıl içinde kanser öncülü lezyonlara zemin hazırladığını aktardı.

Hem kadınları hem erkekleri tehdit eden 6 kanser türü

HPV'nin sadece kadınlarda değil, erkeklerde de tehlikeli sonuçlar doğurduğunu belirten Karahan, virüsün toplamda 6 farklı kanser türünü tetiklediğinin altını çizdi. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre HPV, dünya çapında kadınlarda 620 bin, erkeklerde ise 70 bin olmak üzere her yıl toplam 690 bin yeni kanser vakasına neden oluyor. Bu tehlikeli kanser türleri arasında rahim ağzı (serviks), ağız, boğaz (orofaringeal), anüs, penis, vajina ve vulva kanserleri yer alıyor.

Tespit edilen 200 HPV tipinden en az 40'ının genital bölgeyi etkilediğini vurgulayan Karahan, HPV16 ve HPV18 tiplerinin en riskli etkenler olduğunu dile getirdi. Bu iki tipin, kadınlardaki rahim ağzı kanserlerinin neredeyse yüzde 70’inden sorumlu olduğu belirtildi. Herhangi bir kanserle ilişkili olmayan ancak genital siğillerin yüzde 90’ına yol açan düşük riskli tiplerin ise HPV6 ve HPV11 olduğu kaydedildi.

Türkiye'de 12,5 milyon kişi tarandı, aşılama çalışmaları sürüyor

Türkiye'deki tarama çalışmalarına da değinen Uzm. Dr. Karahan, aile sağlığı merkezlerinde 30-65 yaş arası kadınlara her 5 yılda bir ücretsiz HPV taraması yapıldığını hatırlattı. Sağlık Bakanlığı verilerine göre Şubat 2021 ile Şubat 2025 tarihleri arasında Türkiye'de toplam 12 milyon 526 bin 591 kişinin tarandığı ve pozitiflik oranının yüzde 4,85 olduğu bildirildi. Türkiye'deki vakalarda en sık tespit edilen virüs tipinin ise yüzde 21,9 oranıyla Tip 16 olduğu açıklandı.

HPV kaynaklı kanserlerin ve genital siğillerin aşıyla büyük oranda önlenebildiğine dikkat çeken Karahan, Türkiye'de Cervarix, Gardasil ve Gardasil 9 aşılarının onaylı olarak kullanıldığını ifade etti. Aşının 9 yaşından itibaren herkese uygulanabildiğini belirten Karahan, aşı sonrası dönemde de mevcut olası lezyonların takibi için smear testinin ihmal edilmemesi gerektiği konusunda uyarılarda bulundu. Uzman isim, dünya genelinde daha kapsamlı koruma sağlayacak 9, 11 ve 14 etkenli yeni aşı geliştirme çalışmalarının hızla devam ettiğini sözlerine ekledi.