Çoğu hasta ilaçla kontrol altına alınsa da, ilaç tedavisine yanıt vermeyen "dirençli epilepsi" vakalarında cerrahi müdahale yaşam kalitesini artıran en güçlü seçenek olarak öne çıkıyor. Memorial Antalya Hastanesi’nden Prof. Dr. Mahmut Akyüz, epilepsi cerrahisi hakkında hayati bilgiler paylaştı.
Epilepsi Nedir ve Belirtileri Nelerdir?
Epilepsi, beyindeki sinir hücrelerinin anormal elektrik boşalmaları sonucu ortaya çıkan ve tekrarlayan nöbetlerle karakterize bir durumdur. Nöbet belirtileri kişiden kişiye farklılık gösterir:
-
Bilinç Kaybı: Bazı hastalar nöbet anını hatırlamazken, bazıları bilincini koruyabilir.
-
Absans Nöbetler: Birkaç saniye boyunca boşluğa bakma şeklinde görülen hafif nöbetler.
-
Konvülsiyonlar: Kolların veya bacakların kontrolsüzce seğirmesi ve kasılması.
Epilepsiye Neden Olan 6 Temel Faktör
Beyin fonksiyonlarını bozan pek çok etken epilepsiyi tetikleyebilir. En yaygın nedenler şunlardır:
-
Doğum Hasarları: Doğum anında oksijensiz kalma veya düşük doğum ağırlığı.
-
Kafa Travmaları: Ciddi kaza ve çarpmalar sonucu oluşan beyin hasarı.
-
Felç ve İnme: Beyne giden oksijenin kesilmesi.
-
Enfeksiyonlar: Menenjit veya ensefalit gibi beyin zarı iltihaplanmaları.
-
Genetik Faktörler: Bazı özel genetik rahatsızlıklar.
-
Beyin Tümörleri: Beyin dokusunda oluşan kitleler.
İlaç Tedavisine Dirençli Hastalar İçin: Epilepsi Cerrahisi
Eğer nöbetler uygun dozda ve sürede kullanılan ilaçlara rağmen kontrol altına alınamıyorsa, bu durum "dirençli epilepsi" olarak tanımlanır. Bu noktada devreye giren epilepsi cerrahisi, nöbetlerin odaklandığı sorunlu bölgenin çıkarılması veya bağlantısının kesilmesi esasına dayanır.
-
Odak Belirleme: Nöbetlerin beynin tek bir bölgesinden kaynaklandığı durumlarda cerrahi başarı oranı çok yüksektir.
-
Yaşam Kalitesi: Ameliyat sonrası nöbetlerin sıklığı ve şiddeti önemli ölçüde azalır, hastaların sosyal hayata katılımı artar.
Başarı Oranları: Nöbetler Tamamen Geçecek mi?
Cerrahi müdahale sonrası sonuçlar hastanın durumuna göre değişse de istatistikler oldukça umut vericidir. En yaygın operasyon olan temporal lob ameliyatında şu sonuçlar gözlemlenmiştir:
-
Ameliyat sonrası ilk yıl nöbet geçirmeyen hastaların iki yıl sonra nöbetsiz olma olasılığı %87 ila %90’dır.
-
İki yıl boyunca nöbet geçirmeyenlerde, beşinci yılda nöbetsiz kalma oranı %95 seviyesine çıkar.
-
Başarılı bir sürecin ardından uzman kontrolünde ilaç tedavisi tamamen sonlandırılabilir.
Ameliyat Öncesi Karar Süreci
Epilepsi ameliyatı büyük bir karardır ve titiz bir hazırlık gerektirir. Ameliyat öncesinde nöbetlerin beynin hangi noktasından başladığını bulmak için video-EEG monitorizasyonu, MR ve PET gibi kapsamlı testler uygulanır. Prof. Dr. Mahmut Akyüz, cerrahinin her hastada farklı sonuçlar verebileceğini ancak dirençli vakalarda en etkili tedavi yolu olduğunu vurguluyor.



