Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi İç Hastalıkları ve Nefroloji Uzmanı Doç. Dr. Enes Murat Atasoyu, özellikle bilinçsiz ilaç ve besin takviyesi kullanımının bu hassas dengeyi bozabileceği konusunda önemli uyarılarda bulundu.
Böbreklerin Muazzam Çalışma Prensibi
Sağlıklı bir yetişkinde böbreklerden dakikada yaklaşık 1,2–1,3 litre kan geçer. Böbrekler bu kanı süzerek vücut için gerekli proteinleri ayırır ve atık maddeleri idrar yoluyla dışarı atar.
-
Süzme Kapasitesi: Gün boyu 180 litre süzüntü oluşur.
-
Boşaltım: Bu süzüntünün fazlası günde yaklaşık 1,5–2 litre idrar olarak atılır.
-
Hayati İşlev: Atıkların temizlenmesi, sıvı dengesi ve kan basıncının düzenlenmesi.
Vitamin ve Takviyelerdeki Gizli Tehlike: Taş ve Hasar Riski
Doç. Dr. Enes Murat Atasoyu, "doğal" veya "destekleyici" olarak pazarlanan ürünlerin kontrolsüz kullanımının böbreklere ağır yük bindirdiğini belirtti.
-
Aşırı C Vitamini: Böbrek taşı oluşum riskini artırabilir.
-
Aşırı D Vitamini: Vücutta kalsiyum birikmesine, dehidratasyona ve yine taş riskine yol açabilir.
-
Protein Tozları ve Kreatin: Bu destekler tek başına doğrudan zehirli olmasa da, yetersiz su tüketimi ve ağır egzersizle birleştiğinde böbrek yetmezliğini tetikleyebilir.
-
B ve C Vitaminleri: Sağlıklı bireylerde fazlası atılırken, kronik böbrek hastalarında bu maddeler birikerek toksik etki yaratabilir.
Türkiye’de 9 Milyon Kişi Risk Altında!
Ülkemizde yaklaşık 9 milyon kronik böbrek hastası bulunuyor. Birçok kişi kan tahlilleri normal çıksa dahi böbrek hastalığının farkında olmayabiliyor. Atasoyu, tam teşhis için idrar tahlili ve ultrasonun şart olduğunu vurguluyor.
En Çok Risk Altındaki Gruplar:
-
Diyabet ve hipertansiyon hastaları.
-
Kalp yetmezliği ve obezite sorunu olanlar.
-
İleri yaştaki bireyler ve ailesinde böbrek hastalığı öyküsü bulunanlar.
Tuz Tüketimi Önerilenin Üç Katı: Günlük Sınırı Aşıyoruz
Türkiye’deki böbrek hastalığı oranlarının yüksek olmasının en büyük nedenlerinden biri aşırı tuz tüketimi. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) günlük tuz miktarının 5 gramı (yaklaşık bir silme tatlı kaşığı) geçmemesini önerirken, Türkiye’de bu oran 16–18 gram seviyelerinde seyrediyor.
Böbrek Hasarının Belirtileri Nelerdir?
Eğer bir ilaç veya takviye kullanımı sonrası şu belirtileri yaşıyorsanız mutlaka bir nefroloji uzmanına başvurmalısınız:
-
İdrar renginde belirgin değişiklik.
-
Vücutta, özellikle ayak bileklerinde ve gözaltlarında şişlik (ödem).
-
İdrar miktarında ani azalma.



