Orhan Sarıbal’dan Tarım Desteklerine Sert Eleştiri: "Ne Musa’ya Yarıyor Ne İsa’ya!"

Bakanlığın henüz resmi bir açıklama yapmadığına dikkat çeken Sarıbal, basına yansıyan veriler ışığında yeni sistemin tarımın yapısal sorunlarını çözmekten uzak olduğunu ve artan maliyetlerin altında ezildiğini vurguladı.

"Katsayı Sistemi" Ekonomik Gerçeklikten Kopuk

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 2024 yılında destekleme modelini değiştirerek 1 Ocak 2025 itibarıyla "katsayı" sistemine geçtiğini hatırlatan Orhan Sarıbal, yıllardır uygulanan doğrudan mazot ve gübre desteğinin kaldırılmasını eleştirdi. Sarıbal, desteklerin enflasyon ve maliyet artışlarıyla doğru orantılı olmadığını belirterek şu verileri paylaştı:

Mazot Fiyatı: 2025 destekleri belirlenirken 40 TL olan mazotun litresi bugün 70 TL’nin üzerine çıktı (%80-100 artış).
Destek Payı Geriliyor: Mazot desteğinin toplam bütçedeki payı son 3 yılda %17,9’dan %14,9’a düştü.
Yetersiz Temel Destek: 2025 yılı için belirlenen 244 TL’lik temel destek, katsayılarla çarpılsa bile çiftçinin tarladaki gerçek masrafını karşılamıyor.

"Destekler Bir Yıl Gecikmeyle Ödeniyor"

Milletvekili Sarıbal, tarımsal desteklerin ödeme takvimindeki aksaklıkların çiftçiyi finansal çıkmaza soktuğunu ifade etti. Çiftçinin mazot ve gübreyi bugün peşin parayla aldığını ancak desteği ancak bir yıl sonra alabildiğini söyleyen Sarıbal, "Bu gecikme, desteği maliyet düşüren bir araç olmaktan çıkarıyor. Mevcut düzenleme üretimi güçlendirmek yerine günü kurtarmaya odaklı," dedi.

Planlı Üretim Havza Dışındaki Çiftçiyi Dışlıyor

Yeni modelde sadece Bakanlığın belirlediği havzalarda ve belirli ürünleri ekenlerin ek destek alabildiğini hatırlatan Sarıbal, havza dışında üretim yapan binlerce çiftçinin sistemin dışında bırakılmasının kabul edilemez olduğunu savundu. Sarıbal’a göre, kriz ve savaş dönemlerinde çiftçileri kategorilere ayırmak gıda arz güvenliğini tehlikeye atıyor.

Çözüm Önerisi: Kapsayıcı ve Zamanında Destek

Tarımın öngörülebilir bir sisteme ihtiyaç duyduğunu vurgulayan Orhan Sarıbal, çözüm yolunu şu şekilde özetledi:

Gerçekçi Analiz: Mazot ve gübre tüketimi sahada doğru analiz edilmeli.
Kapsayıcılık: Tüm üreticileri koruyan, kategorize etmeyen bir model kurulmalı.
Zamanında Ödeme: Destekler maliyetin oluştuğu anda çiftçinin cebine girmeli.