En belirgin farkın ise duygudurumun çevresel olaylara karşı aşırı tepkisel olması olduğu vurgulanıyor.

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Murat Yusuf Hüseyin, atipik depresyonun gizli kalmış belirtilerine ve tedavi yöntemlerine dair kritik bilgiler paylaştı.

---

Duygudurumun Tepkiselliği: İyi Bir Haberle Gelen Geçici Mutluluk

Klasik (majör) depresyonda kişi dış dünyaya tamamen kapanırken, atipik depresyonda kişi olumlu bir gelişme karşısında kısa süreliğine de olsa enerjik ve iyi görünebilir.

• Tepkisel Duygudurum: Olumlu bir olay yaşandığında depresif hava dağılır ancak bu durum kalıcı değildir; kişi kısa süre sonra yeniden çökkünlüğe döner.

• Gizli Çökkünlük: Kişi iç dünyasında yoğun bir karanlık yaşasa da dışarıdan zaman zaman "normal" algılanabilir.

---

'Kurşun Ağırlığı' ve Aşırı Uyuma Belirtilerine Dikkat!

Atipik depresyonu tanılamada kullanılan en karakteristik fiziksel belirti halk arasında "kurşun paralizi" olarak bilinen durumdur.

• Kurşun Ağırlığı Hissi: Kişinin kollarında ve bacaklarında fiziksel bir ağırlık varmış gibi hissetmesi, hareket etmesini zorlaştırır.

• Hipersomni (Aşırı Uyuma): Günde 10-12 saatten fazla uyuma ve buna rağmen dinlenmiş hissedememe.

• İştah ve Kilo Değişimi: Özellikle karbonhidrat isteği ve buna bağlı hızlı kilo alımı.

• Reddedilmeye Duyarlılık: Küçük bir eleştiri veya ilgisizlik karşısında yoğun değersizlik hissetmek ve sosyal ilişkilerde aşırı hassaslık.

---

Kimler Risk Altında? Kadınlarda Daha Sık Görülüyor!

Dr. Öğr. Üyesi Hüseyin, atipik depresyonun genellikle ergenlik sonu ve erken yetişkinlik döneminde başladığına dikkat çekiyor.

• Cinsiyet Faktörü: İstatistiklere göre kadınlarda erkeklere oranla daha sık görülüyor.

• Ergenlerde Farklı Seyrediyor: Gençlerde bu tablo; aileye karşı öfke, çabuk sinirlenme, alınganlık ve "anlaşılmadığını düşünme" şeklinde maskelenebiliyor.

• Genetik Yük: Ailesinde depresyon, bipolar bozukluk veya anksiyete öyküsü olanlarda risk çok daha yüksek.

---

Tedavi Yaklaşımı: İlaç, Psikoterapi ve Yaşam Tarzı

Atipik depresyon "atipik" ismiyle nadir sanılsa da, depresyon tanısı alanların yüzde 15 ila 29’unda bu özellikler görülüyor. Tedavide ise şu adımlar izleniyor:

• Aktive Edici Antidepresanlar: Enerji düşüklüğü ve aşırı uyumayı dengelemek için canlandırıcı etkisi olan ilaçlar tercih ediliyor.

• Özel Psikoterapi: İlişkilerdeki kırılganlık, reddedilme korkusu ve özsaygı sorunları üzerine yoğunlaşılıyor.

• Erken Müdahale: Tedavi edilmediğinde yıllarca sürebilen dalgalı bir seyir gösteren bu tablo, erken müdahale ile kronikleşmeden çözülebiliyor.

---

Ne Zaman Uzmana Başvurmalı? > İki haftadan uzun süren çökkünlük, aşırı uyuma, iki haftada belirgin kilo değişimi ve yaşamın anlamsız olduğu düşüncesi varsa vakit kaybetmeden bir psikiyatri uzmanına danışılmalıdır.