CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, düzenlediği basın toplantısında Türkiye'deki tarım politikaları ve çiftçilerin yaşadığı ekonomik kriz hakkında çarpıcı veriler paylaştı. Gıdaya erişimin temel bir hak olduğunu vurgulayan Sarıbal, iktidarın üretim yerine ithalatı merkeze alan politikalarının hem çiftçiyi hem de tüketiciyi yoksullaştırdığını ifade etti.
Çiftçilerin bankalara olan tarımsal kredi borcunun Haziran 2026 itibarıyla 1 trilyon 459 milyar TL seviyesine ulaştığını açıklayan Orhan Sarıbal, bu rakamın 2004 yılında yalnızca 5,3 milyar TL düzeyinde olduğunu hatırlattı. Aynı dönemde tarımsal desteklerin 3,1 milyar TL'den 167,6 milyar TL'ye çıktığını belirten Sarıbal, borçların 275 kat artarken desteklerdeki artışın 54 katta kaldığına dikkat çekti. Takipteki tarım kredilerinin ise sadece bir yılda 7,7 milyar TL'den 25,5 milyar TL'ye yükseldiği vurgulandı.
Üreticilerin mazot, gübre, tohum ve elektrik gibi girdi maliyetlerinde söz sahibi olmadığını ifade eden Sarıbal, sözleşmeli tarım uygulamalarının mevcut haliyle şirketleri ve tüccarları koruduğunu aktardı. Üretim planlamasının çiftçi örgütleriyle birlikte yapılması gerektiğinin altı çizildi. Ayrıca stratejik ürünlere taban fiyat ve alım güvencesi verilmesi talep edildi.
Şeftali ve turşuluk biber üreticisi maliyetin altında eziliyor
Bursa, Mersin ve Denizli'de şeftali üreticilerinin maliyetin altında kalan fiyatlarla mücadele ettiği belirtildi. Bursa'da kilogram maliyeti 20-25 TL'yi bulan sanayilik şeftaliye 5 TL fiyat verildiğini aktaran Sarıbal, ürünlerin dalında çürümeye terk edildiğini söyledi. Benzer şekilde Balıkesir'in Deliklitaş ve Yaylacık mahallelerinde üretilen turşuluk biberin de artan maliyetlere rağmen 35-40 TL'ye zor alıcı bulduğu ifade edildi.
Malatya'daki sel felaketi kayısı üreticisini vurdu
Malatya'da yaşanan sağanak ve sel felaketinin bilançosuna da değinen Sarıbal, bölgede 168 çiftçinin selden etkilendiğini, 3 ev, 2 ahır ve 2 deponun hasar gördüğünü açıkladı. Kurutulmak üzere serilen 400 tondan fazla kayısının telef olduğunu belirten CHP'li Sarıbal, zarar tespitinin derhal yapılarak üreticilere karşılıksız destek sağlanması gerektiğini vurguladı. Sadece borç ertelemesinin yeterli olmayacağı, zararın doğrudan karşılanarak faizsiz yeni düzenlemelerin şart olduğu ifade edildi.
Kuru üzümde taban fiyat beklentisi ve zeytinyağına ek vergi tepkisi
Çekirdeksiz kuru üzüm için Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) tarafından yeni sezon fiyatının hala açıklanmadığını hatırlatan Sarıbal, referans fiyatın 151,50 TL'nin altında olmaması gerektiğini belirtti. ABD'nin Türkiye'den ithal edilen zeytin ve zeytinyağına yüzde 12,5 oranında ek gümrük vergisi getirmesini de eleştiren Sarıbal, katma değerin ülkede kalması için markalaşmaya dayalı kamusal dış ticaret politikalarının oluşturulması çağrısında bulundu. TARİŞ gibi üretici kuruluşlarının yeniden güçlendirilmesinin tarımın geleceği için elzem olduğu vurgulandı.