Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Çocuk Gelişimi Uzmanı Merve Özdemir, dışkılama korkusu, kabızlık ve alt ıslatma gibi sorunlarda ailelerin sergileyeceği tutumun, çocuğun psikolojik sağlığı üzerindeki etkilerine dikkat çekti.
Çocuğunuz Hazır mı? Bu Sinyallere Dikkat!
Tuvalet eğitimine başlamadan önce çocuğun biyolojik ve psikolojik olarak hazır olması gerektiğini belirten Merve Özdemir, ailelerin gözlemlemesi gereken işaretleri şöyle sıraladı:
-
Fiziksel Belirtiler: Çocuğun bir kenara geçip çömelmesi, kendini sıkması veya yüzünde ıkınma ifadesinin oluşması en net sinyallerdir.
-
Zaman Takibi: Çocuğun hangi saat aralıklarında (örneğin kahvaltı sonrası veya oyun sırasında) boşaltım yaptığının tespit edilmesi eğitimi kolaylaştırır.
-
Güvenli Ortam: Lazımlık veya tuvalet aparatları kullanılarak çocuk fiziksel olarak desteklenmeli, anne ile çocuk arasındaki güvenli bağ korunmalıdır.
"Altına Kaçırma" Bir Hata Değil, Gelişim Sürecidir
Eğitim sürecinde yaşanan kazalara karşı ailelerin tepkisel olmaması gerektiğini vurgulayan Özdemir, şu uyarılarda bulundu:
-
Suçlayıcı Dilden Kaçının: "Yine mi yaptın?" gibi ifadeler çocuğun sorunu kendinden kaynaklı bir "hata" olarak görmesine ve stresin büyümesine neden olur.
-
Destekleyici Tutum: Altına kaçırma durumunda çocuğun anlayacağı bir dil kullanılmalı, anne ve baba iş birliği içinde çocuğa değerli olduğu hissettirilmelidir.
-
Nörofizyolojik Etkenler: Eğer çocuk dışkılamada kronik zorluk yaşıyorsa, altta yatan fiziksel bir problem olup olmadığı bir uzman eşliğinde değerlendirilmelidir.
Kabızlık ve Dışkılama Korkusu: Kısır Döngüyü Kırın
Çocuklarda en sık karşılanan sorunlardan biri olan dışkılama korkusunun genellikle bir kez yaşanan acı verici bir kabızlık deneyimiyle başladığını ifade eden Özdemir, bu döngünün nasıl kırılacağını anlattı:
-
Beslenme Düzeni: Dışkının sertleşmesini önlemek için lifli gıdalar ve bol su tüketimi hayati önem taşır.
-
Konforlu Tuvalet: Çocuğun ayaklarının yere veya bir tabureye değmesi, kendini güvende hissetmesini sağlar.
-
Teşvik Edici Materyaller: Motivasyonu artırmak için stickerlar (çıkartmalar) veya ödül çizelgeleri kullanılabilir.
-
Psikolojik Rahatlama: Çocuk tuvalete giderken sevdiği bir oyuncağını yanına alabilir.
Uzmanından Tavsiye: "Sana Güveniyorum" Demenin Gücü
Uzman Merve Özdemir, ebeveynlerin çocuklarına karşı her zaman teşvik edici bir dil kullanması gerektiğini belirterek sözlerini şöyle tamamladı:
“Bedenin hazır olduğunda yapacaksın, sana güveniyorum gibi cümleler süreci olumlu etkiler. Sabır ve doğru iletişim, tuvalet korkusunu aşmanın en kesin yoludur.”