Acıbadem Bakırköy Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Ezgi Hazal Çelik, bayram ziyaretlerinde sunulan ikramların sadece diyabet hastaları için değil, sağlıklı bireyler için de "gizli bir tehlike" olduğunu vurguluyor.
Dünya Sağlık Örgütü Uyardı: Günlük Şeker Sınırı Nedir?
Şekerin günlük beslenme rutininde yer almaması gereken bir besin olduğunu belirten Ezgi Hazal Çelik, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine dikkat çekiyor:
-
Günlük enerji ihtiyacının maksimum %10'u şekerden gelmelidir.
-
Uzun vadeli sağlıklı yaşam hedefi ise bu oranı %5'in altına çekmektir.
-
Örnek: 2000 kalori yakan bir birey için bu sınır, sadece 1 küçük porsiyon tatlıya eşittir.
Aşırı Şeker Tüketiminin Vücuda 6 Kritik Zararı
Beslenme ve Diyet Uzmanı Ezgi Hazal Çelik, bayramda kontrolsüzce tüketilen şekerli besinlerin yol açtığı tahribatları şöyle sıralıyor:
1. Kalp ve Damar Hastalıklarını Tetikler
Aşırı şeker, karaciğerde trigliserid artışına neden olur. Damar duvarlarında biriken bu yağ asitleri zamanla damar sertliği ve kalp krizine zemin hazırlar. Özellikle karın çevresi yağlanması kalp sağlığı için en büyük risk faktörüdür.
2. İnsülin Direnci ve Tip 2 Diyabet Riski
Basit karbonhidratlar kana hızla karışarak şekeri aniden yükseltir. Bu durum, vücudun insülin yanıtını bozarak insülin direncine yol açar. Ailesinde diyabet öyküsü olanlar, bayram ikramlarında iki kez düşünmelidir.
3. Karaciğer Yağlanmasına Neden Olur
Özellikle paketli ürünlerde ve hazır tatlılarda bulunan fruktoz şurubu, doğrudan karaciğerde işlenir. Fazla miktar karaciğer tarafından yağa dönüştürülür ve alkole bağlı olmayan karaciğer yağlanması riskini artırır.
4. Obeziteye Zemin Hazırlar
Şekerli gıdalar yüksek kalorili ancak besin değeri (vitamin-mineral) yönünden fakirdir. Lif içermedikleri için kan şekerinde dalgalanma yaratarak kişiyi "sürekli yeme" kısır döngüsüne sokar, bu da uzun vadede obezite ile sonuçlanır.
5. Diş Çürüklerini ve Ağız Kokusunu Artırır
Şeker, ağızdaki pH dengesini bozarak bakteri çeşitliliğini değiştirir. Diş minesine zarar vererek çürüklere ve diş kayıplarına neden olur. Tatlı tüketimi sonrası ağız hijyenine dikkat edilmemesi problemleri kronikleştirir.
6. Bağımlılık Yaratır
Şeker, beyindeki ödül merkezinde dopamin salınımını artırarak kısa süreli bir haz duygusu yaratır. Bu durum, vücudun sürekli aynı hazzı aramasına ve şeker bağımlılığına yol açar.
Sağlıklı Bir Bayram İçin Uzman Önerileri
-
Geri Çevirmeyi Öğrenin: "Emek verilmiş" düşüncesiyle sağlığınızdan ödün vermeyin; tadımlık miktarlarla yetinin.
-
Lifli Gıdalara Yönelin: Kalp sağlığı için yeşil yapraklı sebzeler, çiğ kuruyemiş ve meyve tüketimini artırın.
-
Fiziksel Aktivite: Bayram ziyaretlerine giderken mümkünse yürümeyi tercih ederek kan şekeri dengenize yardımcı olun.
-
Ağız Hijyeni: Şekerli bir besin tükettiyseniz mutlaka dişlerinizi fırçalayın.