Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal’dan Tarım Uyarısı: "Son 25 Yılın En Sert Küçülmesiyle Karşı Karşıyayız"

CHP Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, Türkiye ekonomisindeki güncel verileri değerlendirerek tarım sektöründeki tehlike çanlarına dikkat çekti.

2025 yılının üçüncü çeyreğinde ekonominin genel olarak büyümesine rağmen tarım sektörünün %12,7 oranında küçüldüğünü belirten Sarıbal, bu tablonun ağır bir gıda krizinin habercisi olduğunu vurguladı.


"Negatif Büyüme" Değil, Sistematik Bir Çöküş

Milletvekili Sarıbal, tarımdaki daralmanın sadece hava koşullarıyla açıklanamayacağını, bunun ideolojik ve politik bir sonuç olduğunu savundu. Sarıbal'ın dikkat çektiği çarpıcı veriler şöyle:

  • Büyüme Makası: Son 22 yılda Türkiye ekonomisi yıllık ortalama %5,4 büyürken, tarımdaki büyüme %3'te kaldı.

  • İstihdam Kaybı: Son 20 yılda tarım sektöründe tam 2,6 milyon kişi üretimden koptu.

  • İstikrarsızlık: 2025'in üçüncü çeyreğinde ekonomi %3,7 büyürken, tarımın %12,7 küçülmesi "trajikomik bir negatif büyüme" örneği olarak nitelendirildi.


Girdi Maliyetleri Patladı: Çiftçi Dev Şirketlerin Kıskacında

Tarım Kanunu’na göre GSYH’nin en az %1’inin tarımsal desteklere ayrılması gerektiğini hatırlatan Sarıbal, mevcut desteğin binde 2 seviyesinde kaldığını belirterek bunun bir yasa ihlali olduğunu ifade etti.

  • Dışa Bağımlılık: Mazot, gübre ve tohum gibi temel girdilerde Türkiye'nin dışa bağımlı olduğunu söyleyen Sarıbal; tohum pazarının %56’sının, pestisit (ilaç) pazarının ise %61’inin dört büyük küresel şirketin kontrolünde olduğunu hatırlattı.

  • Maliyet Krizi: Döviz kurlarındaki artışın maliyetleri yükseltmesi, çiftçiyi daha az girdi kullanmaya, bu da verim ve kalite kaybına zorluyor.


İthalat Rekoru: Dünyanın En Çok İthalat Yapan İlk 10 Ülkesindeyiz

İktidarın "dünyanın 7. büyük tarım ekonomisiyiz" söylemini eleştiren Sarıbal, Dünya Ticaret Örgütü verilerini paylaştı. Türkiye’nin 32 milyar dolarlık tarım ürünü ithalatıyla dünyanın en çok ithalat yapan ilk 10 ülkesinden biri haline geldiğini, ancak ihracatta ilk 10'a giremediğini belirtti.


Verimlilik Değil, Ucuz Emek ve Sömürü

Kişi başına düşen tarımsal katma değer üzerinden kıyaslama yapan Sarıbal, Türkiye'deki acı tabloyu şu rakamlarla özetledi:

Ülke Kişi Başı Tarımsal Katma Değer (ABD Doları)
Arjantin 174 bin $
ABD 85 bin $
Hollanda 80 bin $
Özbekistan 18 bin $
Türkiye 14 bin $

Sarıbal, "İktidarın övündüğü hasıla çiftçinin cebine girmiyor; tarım sektörü ucuz emek ve yüksek sömürüye dayalı bir yapıya mahkum ediliyor" diyerek sözlerini tamamladı.